Chwila nieuwagi za kierownicą może skończyć się mandatem, który realnie nadszarpnie domowy budżet. Wysokość kar za przekroczenie prędkości nie jest kwestią uznania funkcjonariusza, tylko wynika wprost z przepisów: przede wszystkim z artykułu 92a Kodeksu wykroczeń oraz z ustawy Prawo o ruchu drogowym, a konkretne stawki i progi prędkości precyzuje rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego, potocznie zwane taryfikatorem. Osobne rozporządzenie, dotyczące ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, odpowiada za naliczanie punktów karnych. Oba mechanizmy działają równolegle: każde przekroczenie limitu prędkości oznacza jednocześnie karę finansową i punkty na koncie kierowcy.
Stawki rosną progresywnie w dziesięciu przedziałach, w zależności od tego, o ile kierowca przekroczył dozwoloną prędkość:
Mandaty za przekroczenie prędkości w 2026 roku
| Przekroczenie prędkości | Mandat | Punkty karne |
|---|---|---|
| Do 10 km/h | 50 zł | 1 punkt |
| 11–15 km/h | 100 zł | 2 punkty |
| 16–20 km/h | 200 zł | 3 punkty |
| 21–25 km/h | 300 zł | 5 punktów |
| 26–30 km/h | 400 zł | 7 punktów |
| 31–40 km/h | 800 zł | 9 punktów |
| 41–50 km/h | 1000 zł | 11 punktów |
| 51–60 km/h | 1500 zł | 13 punktów |
| 61–70 km/h | 2000 zł | 14 punktów |
| Powyżej 70 km/h | 2500 zł | 15 punktów |
Przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym niesie ze sobą konsekwencję znacznie poważniejszą niż sam mandat: obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące. To decyzja administracyjna, którą starosta wydaje automatycznie na wniosek organu kontroli ruchu drogowego, całkowicie niezależnie od postępowania mandatowego czy przypisania punktów karnych, więc kierowca ponosi obie kary jednocześnie. Jazda w okresie zatrzymania uprawnień wydłuża karę do 6 miesięcy, a kolejna taka próba kończy się całkowitym cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami.
Osobny mechanizm dotyczy kierowców, którzy powtarzają to samo wykroczenie. Jeśli w ciągu 2 lat od uprawomocnienia się poprzedniego ukarania (licząc od dnia opłacenia mandatu lub uprawomocnienia wyroku sądu) dojdzie do ponownego przekroczenia prędkości o co najmniej 31 km/h, stawka mandatu automatycznie się podwaja. W praktyce wygląda to tak:
Mandaty w recydywie za przekroczenie prędkości
| Przekroczenie prędkości | Mandat w recydywie |
|---|---|
| 31–40 km/h | 1600 zł |
| 41–50 km/h | 2000 zł |
| 51–60 km/h | 3000 zł |
| 61–70 km/h | 4000 zł |
| Powyżej 70 km/h | 5000 zł |
Warto pamiętać, że podwojeniu podlega wyłącznie kwota mandatu. Liczba punktów karnych w przypadku recydywy pozostaje taka sama, jak przy pierwszym wykroczeniu tego rodzaju.
